Septikler-1/3 (Piron)

iTunes / RSS / Spotify

SEPTİKLER

  • Septiklik, şüphecilik bugün sinema başta olmak üzere popüler kültürün sıkça işlediği, en azından tema edindiği bir düşünce akımıdır. Matrix, Inception gibi filmlerde ve yapay zekanın popülerleşmesi ile Black Mirror gibi TV dizilerinde rüya ile gerçek arasındaki ayrımın mümkün olup olmadığı, bir rüya/hayal/simülasyon içinde yaşayıp yaşamadığımız gibi sorular temelde hep şüpheci soruların uzantılarıdır.
  • Şüphecilik temelde bilgi sorunuyla ilgilidir ve “İnsan bilgisinin olanakları ve sınırı nedir?” temel sorusu üzerine şekillenir. “Bildiğimiz şeyleri nasıl biliyoruz, bu bilgiler doğru mu, doğruysa nasıl doğru olduğunu biliyoruz?” soruları en sık karşılaştığımız sorular.
  • Bilgi konusunda şüphecilik ve dogmacılık arasında seçim yapmak hayatımızı da etkileyebilen bir durumdur. Felsefi, bilimsel, dini ve pratik bilgiye nasıl yaklaşmamız gerektiği konusunda dogmacılıkla kesin bir şekilde ayrılır. Bilgi konusunda alınacak tavır yasaları yapar veya uygularken bile etkili olabilir. Örneğin idam cezasını ele alalım. Biz alacağımız yanlış kararlarla insanların hayatlarını nihayete erdirebilir ve sonrasında alınan kararların yanlış olduğunu öğrenebiliriz. Şüpheciliğin hukuk sisteminde yer alıp almaması böyle bir yasanın var olup olmayacağını doğrudan etkileyebilir.

Okumaya devam et “Septikler-1/3 (Piron)”

Elea’lı Zenon ve Paradoksları

iTunes / RSS

ELEA’LI ZENON

  • Felsefe tarihinde iki Zenon vardır. Birisi Parmenides’in öğrencisi Elea’lı Zenon, diğeri Stoa okulunun kurucusu ve İÖ 3.yy.da yaşamış Kıbrıslı Zenon. Bizim inceleyeceğimiz Elea’lı Zenon’dur.
  • Parmenides’ten 25 yaş daha genç ve onunla Atina’ya beraber bir ziyaret yaptıkları bilgisine sahibiz. Bu ziyarette Sokrates’le tanışıp konuşmuşlar. Sokrates henüz 20 yaşındadır. Yani Zenon 5.yy.ın ilk yarısında yaşamıştır.
  • Elimizde ona ait çok az fragment bulunmaktadır ve elimizdekilere bakarak onun diyalog formatını ilk kullanan filozof olduğu sonucunu çıkarıyoruz. Onun hakkındaki başlıca kaynağımız Aristoteles’in Fizik kitabıdır.
  • Zenon muhteşem zekasıyla -ki Platon onu diyalektik imgelem gücü nedeniyle Elealı Palamedes diye tanımlar- hocasının savlarını pekiştirecektir. Bunu yaparken kendi geliştirdiği dolaylı argümanlarla örülü bir diyalektik kuracaktır.

Okumaya devam et “Elea’lı Zenon ve Paradoksları”

Parmenides

iTunes / RSS

PARMENİDES

  • Parmenides’le beraber hemen her şeyi ile Herakleitos’a zıt giden bir filozofu inceliyor olacağız.
  • İÖ 6.yy.ın son yarısıyla 5.yy.ın ilk yarısında yaşamıştır. Kendisi hakkında çok az bilgi sahibiyiz. Soylu bir aileden gelmiştir ve memleketinde bir kanun koyucudur. Felsefesinde Ksenophanes, Ptyhagoras ve Anaksimandros etkisi görülmektedir.
  • Felsefesini şiir olarak yazmış ve ileri sürdüğü görüşleri bir tanrısal vahiy veya esinlenme sonucu zihninde doğan şeyler olarak takdim etmiştir. (Daha sonra Empedokles’in de şiiri kullanacağını göreceğiz)
  • Elimizdeki şiirlerinin birinde varlığın üç halinin iddia edildiğini söyleyecektir.
  1. Varlık vardır.
  2. Varlık var değildir.
  3. Varlık hem vardır hem var değildir.

Bu üç önerme her ne kadar bugün bildiğimiz anlamıyla mantık önermeleri olsa da o zaman mantığın konusu varlığın bizatihi kendisi, ilkeleri varlığın ilkesi olarak algılandığı için Parmenides bu önermeleri ortaya atarken metafizik yapmaktadır ve doğrudan varlıktan, fiziksel varlıktan bahsetmektedir. Var olmayan şeyden bahsederken fiziksel olarak boşluktur. Var olan aynı zamanda mekan doldurandır.

Okumaya devam et “Parmenides”