Empedokles

iTunes / RSS

  • “Bir tek bilge kişi bulamıyorum” diyen birine “Pek tabii, bilgeyi arayan önce kendisi bilge olmalıdır” diyen Empedokles İÖ 490-430 civarında bugün Sicilya olarak bilinen yerde yaşamıştır.
  • Empedokles Grek kültür tarihinin en ilginç karakterlerinden biridir. Özde asla uyuşmayan, özenle ölçüp biçen akılla hemen hemen hiç uyuşmaz gibi görünen çelişkilere sahip ama yine de bir bütün oluşturan, bir yandan önemli, hatta dahice, öte yandansa bir geçiş dönemi olan çağının özelliklerini taşıyan bir kişilik. Bir yandan modern ölçütlere göre bile doğa bilimci bir diğer yandan da kendini kahin edasıyla sunan bir mistik. Yazmış olduğu iki kitabından “Arınmalar”da kendisini bir tanrı gibi takdim etmektedir. Kendisini bir kâhin, peygamber, şifacı gibi de görür. Hastalık ve yaşlılığı ortadan kaldıran iksirleri bildiğini bildirir. Öğrencisi Gorgias onun büyü pratikleriyle de ilgilendiğini bildirir.
  • Özellikle 6.yy’dan itibaren mistizmle harmanlanmış Grek felsefesinin Sicilya’da kendine yer bulmaya başladığı ve bu akımın itibar gördüğü düşünülünce böyle bir şahsiyetle karşılaşmak şaşırtıcı olmasa gerek. Empedokles ise hem felsefenin beraberinde gelen bilimin hem de altın çağını yaşayan mistizmin birleşiminin iyi bir temsilcisidir. Kendisinin tragedyalar, politika ve tıpla ilgili yazılar yazdığını bilinmektedir ama bunların hiçbiri elimizde yok. Elimizde “Doğa üzerine” ve “Arınmalar” isimli iki eserinin çeşitli kısımları olup bu iki eserin de yine onun bu çift yönlülüğünü iyi özetler niteliğindedir.

Okumaya devam et “Empedokles”

Anaksimandros ve Anaksimenes

iTunes / RSS

ANAKSİMANDROS

  • Thales’in çağdaşı ve dostudur. (İÖ 610-547)
  • Matematikçi, devlet adamı, astronom, doğa bilgini, kartograftır (haritacı). Yunan’da ilk defa harita yapmaya teşebbüs etmiştir. Ardından bu haritanın kimi noktasına Miletoslu gezgin Hekataios düzeltmeler yapmıştır.

worldmap

  • Doğa üzerine (peri physeos) isimli bir eser kaleme almıştır. Eserine ait orijinal bir parçası bize kadar gelen ilk filozoftur.
  • Thales gibi ana maddenin, ilk ilkenin veya tözün ne olduğunu araştırır ve bunun Apeiron olduğunu söyler.

Okumaya devam et “Anaksimandros ve Anaksimenes”

Ahlak Felsefesi

iTunes / RSS

  • Etik, felsefenin ahlaki değerlerle ilgili olan alt dalına karşılık gelir. Antik Yunanca “ethos” (karakter, adet olan hayat tarzı) sözcüğünden türemiştir.
  • Ahlak, bir topluluk içinde yaşayan insanların davranışlarını ve birbirleriyle olan ilişkilerini düzenlemek amacıyla oluşturulmuş eylem kuralları, normlar silsilesi ve değer sistemidir. Ahlak bize belirli bir toplulukta neyin doğru, neyin yanlış olduğunu söyler; toplumlar arasında benzer ahlaki kurallar olabileceği gibi farklılıklar da söz konusudur.

Okumaya devam et “Ahlak Felsefesi”

Varlık Felsefesi

iTunes / RSS

  • Metafizik, felsefenin varlığı konu edinen bölümüdür. Günümüzde metafizik ile ontoloji arasında bir ayrım yapılmaz. Metafizik, İlk çağ ve orta çağ boyunca en temel ve ilk felsefe olarak incelenmiştir.
  • Metafizik ve ontoloji kelimelerinin ortaya çıkışlarına bakalım kısaca:
  1. Aristoteles görünen dünyadaki maddelerin bilimine “fizik” (phusika) adını verecek buna “ikinci felsefe” diyecektir. Duyularla kavramaktan uzak olan, akıl yoluyla kavranan varlığı üzerine araştırmaların yapılacağı bilim olan ontoloji de (Yunanca “to on” (var olan) ve “logos” (akılla söylenen söz)) kelimelerinin birleşiminden meydana gelecek ve ontoloji ilk felsefe olarak nitelenecektir.
  2. Takip eden yıllarda öğrencisi Rodoslu Andronikos’un bu ilk felsefe notlarını tasnif ederken kitaba meta-fizik (fizik sonrası, ötesi) (meta ta phusika) anlamına gelen başlığı atacak ve bu alan bazen teolojinin de konularıyla uğraşacak olan bilim dalının ismi olacaktır. Okumaya devam et “Varlık Felsefesi”

Nasıl dinleyebilirsiniz?

Oluşturduğumuz içeriğe ulaşmak için web sayfasındaki oynatıcıyı kullanabilirsiniz. Buna rağmen bir çok dinleyici mobil cihazlar üzerinden podcast catcher programları marifetiyle dinleyeceği için nasıl dinleyebileceğinizi anlatacağım.

Eğer Apple ürünleri (iPhone) kullanıyorsanız yapmanız gereken çok basit. Podcast programına girin ve Filozofun Yolu aramasını yapın. Eğer Android veya Windows 10 tabanlı mobil cihazlar kullanıyorsanız Google Play mağazasında herhangi bir podcast programı arayıp telefonunuza indirebilirsiniz. Önerebileceğim ücretsiz program Podbean uygulaması olacak. Elbette başka programları da indirip kullanabilirsiniz, tamamen sizin tercihiniz.

Her hafta yeni program yayınlayacağız ve yayınlanan bölümler bu programlar sayesinde otomatik olarak size bildirilecek.