Platon: Varlık Felsefesi

iTunes / RSS

  • Platoncu varlık felsefesi kısaca doğa filozoflarının varlık ve nedensellik anlayışlarını tümüyle reddetmek, onların varlık veya töz olarak kabul ettikleri madde yerine madde dışı, tinsel gerçeklikleri koymak ve yine onların tümünün olayların açıklaması le ilgili olarak kabul ettikleri mekanist açıklama modeli yerine teleolojist bir açıklama modelini benimsemektir.
  • Herakleitos’un şeylerin hakikatine ilişkin görüşlerinin Platon tarafından da benimsendiğini ve kendisinin çıkış noktasının da Herakleitos olduğunu Aristoteles’ten öğreniyoruz. Bütün duyusal şeylerin bir akış içinde olduğu fikri onda duyusal şeylerin ayrı bir düzene ait gerçeklikler olduğu sonucunu çıkacaktır. Ahlaki değerler konusunda tümellerin varlığını kanıtlayan Sokrates’in izinden gidecek Platon ise bu tavrı genelleştirmiş ve evrenselleştirmiştir. Eğer bu dünyayı gözümüzle görüp, ellerimizle tutamıyorsak, yapmamız gereken ona aklımızla, düşüncemizle ulaşmaktır. Onun tezi de her şeyden önce bir varsayımdır.

Okumaya devam et “Platon: Varlık Felsefesi”

Platon ve Platonculuk

HAYATI

  • İÖ 427-347 yılları arasında yaşamıştır.
  • Atina’nın seçkin ailelerinden birine mensuptur. Anne ve baba tarafından da krallar ve tiranlar soyundan gelir.
  • Aldığı eğitimler hakkında bilgi sahibi olmasak da çağdaşı soylu çocukları gibi müzik, retorik, şiir ve beden eğitimi gibi unsurları içeren eğitimler aldığını düşünebiliriz.
  • Yirmi yaşında Sokrates ile tanışınca hayatı değişecek ve öncesinde yazdığı şiir ve tragedyaları yakacaktır.

Okumaya devam et “Platon ve Platonculuk”

Küçük Sokratesçi Okullar

Platon ve Aristoteles’ten azade Sokrates’in yakın çevresinden olup kendilerini Sokrates’in dostları olarak adlandıran başka bazı düşünürler vardır ki, bunlar felsefe tarihçileri tarafından Küçük Sokratesçiler ve onların kurdukları okullar Küçük Sokratesçi Okullar olarak nitelendirilirler. Bu okullar Euklides’in Megara Okulu, en meşhur öğrencisi Sinop’lu Diogenes olduğu Antisthenes’in Kinik okulu ve Aristippos’un Kirene Okuludur.

Okumaya devam et “Küçük Sokratesçi Okullar”

Sokrates

 

  • İnandığı gibi yaşayan ve inançları uğruna ölen ilk büyük filozoftur Sokrates.
  • Sokrates ilk ahlak filozofudur ve hayatını ahlaki görüşler öne sürenlerin onlara uyması gerektiğini bilerek yaşamıştır. Bu ahlaki görüşlerin doğru olduğunun en önemli göstergesi onları öne sürenler tarafından da benimsenmiş olmasıdır. Dolayısı ile sokrates’in hayatı da üzerinde durulması, incelenmesi gereken bir hayattır; hele ki onun hiçbir şey yazmadığı göz önüne alınırsa.
  • İÖ 470-399 yılları arasında yaşamıştır. Annesi ebe babası da bir taş yontucudur. Annesi nasıl bebekleri doğurtuyorsa kendisi de insanların ruhların bulunan ama bilincinde olmadıkları ahlaki doğruları doğurttuğunu ileri sürecektir.
  • Peloponnes Savaşı (İÖ 432-422) sırasında çeşitli muharebelere katılmış ve cesaretiyle temayüz etmiş, savaş sonunda kurulan mahkemelerde de yargıçlık ve jüri üyeliğini görevlerini yine cesurca yapmıştır. Aynı cesareti yargılandığı mahkemede kendini savunurken gösterecektir ve yine cesurca ölümü kucaklayacaktır.

Okumaya devam et “Sokrates”

Demokritos

iTunes / RSS

  • Leukippos ve Demokrtios ile birlikte Sokrates önce Yunan Doğa Filozofları’nın son iki büyük temsilcisi ve doğa felsefesinin zirvesi ile karşılaşmaktayız. Demokritos’un Leukippos’un öğrencisi olduğu sanılıyor fakat ikisinin görüşleri şu halde ziyadesiyle iç içe ve hangisinin kime ait olduğu bilinmiyor. O yüzden biz de sadece Demokritos’tan bahsedeceğiz.
  • Thales’ten başlayarak varlık ve oluş problemini felsefelerinin merkezine alan son filozofudur ve Elea okulunun varlık varsa oluş, hareket ve boşluk yoktur iddiasının karşısında duran Empedokles ve Anaksagoras gibi çoğulcu materyalisttir.
  • İÖ 460-360 yılları arasında yaşamıştır ve Sofistler ve Platon ile çağdaştır. Zengin bir aileden gelmiş ve bütün servetiin bilgi edinmek için Mısır, İran hatta Hindistan’a kadar uzanan sayısız gezide tüketmiştir. Kendisinden aktarıldığına göre:

“Çağdaşlarım arasında kimse benden daha fazla gezmemiştir. Ben araştırmalarımı başka herkesten ileri alanlara götürdüm; daha çok ülke ve iklim gördüm; daha çok sayıda bilgili insanların konuşmalarını dinledim. Mısırlı geometriciler de dahil olmaz üzere hiç kimse kanıtlara dayanan doğrular teşkil etmede beni geçmemiştir.”
Okumaya devam et “Demokritos”

Anaksagoras

iTunes / RSS

  • İÖ 500-428 yılları arasında yaşadığı tahmin edilmektedir.
  • Bugünkü adı Urla olan Klazomenai’den olan Anaksagoras soylu bir aileden gelmekte olup bütün servetini bilimsel araştırmalar için harcamıştır.
  • Sokrates gibi dinsizlikle suçlanıp terk etmek zorunda kalacağı ikinci vatanı Atina’da 30 yıl yaşamış olan Anaksagoras, 6.yy.dan sonra ortaya çıkacak olan hayatı teorik olarak yaşayan filozof tipinin ilk örneği olacaktır. Gök cisimlerini incelediği (Atinalıların söylemiyle “dünyanın üst yanında olup bitenlerle ilgilendiği ve bu konuda bilgiler verdiği”) gerekçesiyle Atina’yı terk edip bugünkü adı Lapseki olan Çanakkale civarına gidecek ve orada hayatının sonuna kadar yaşayacaktır. Lapseki’de bir okul kuracak ve bölge halkı tarafından çok sevilecektir. Öldükten sonra da kendisi için bir sunak dikilmiş ve vasiyeti üzerine uzun yıllar boyunca ölüm yıl dönümü çocuklar için bir tür bayram, tatil ve eğlence günü olarak kutlanmış. Euripides onun öğrencisiydi ve o daha sonra onun ayrılığı üzerine bir de şiir yazacaktır. Yine Homeros’un eserlerinde ana konunun erdem ve adalet olduğunu ilk o dillendirecektir.

Okumaya devam et “Anaksagoras”